فرمول پایه: از اونس تا گرم
قیمت هر گرم طلای خالص در تومان این‌گونه ساخته میشود:
قیمت گرم طلای ۲۴ عیار = (اونس جهانی به دلار × دلار به تومان) ÷ ۳۱٫۱۰۳۴
عدد ۳۱٫۱۰۳۴ وزن اونس به گرم است. برای طلای ۱۸ عیار که ۷۵٪ خلوص دارد، این عدد در ۰٫۷۵ ضرب میشود:
قیمت گرم طلای ۱۸ عیار = قیمت گرم طلای خالص × ۰٫۷۵
همین! هر روز اونس جهانی و دلار تومان تغییر می‌کنند و خروجی این دو فرمول، همان عددی است که در اخبار می‌شنوید. برای دیدن ورودی‌های زنده‌ی این فرمول، صفحه‌ی بازار ایران فراز همه را یکجا نشان می‌دهد.
مثال عددی — محاسبه قدم‌به‌قدم
فرض کنید اونس جهانی ۴٬۰۰۰ دلار و دلار ۲۵۰٬۰۰۰ تومان باشد:
- قیمت کل اونس به تومان: ۴٬۰۰۰ × ۲۵۰٬۰۰۰ = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان (یک میلیارد)
- قیمت هر گرم طلای خالص: ۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۳۱٫۱۰۳۴ ≈ ۳۲٬۱۴۹٬۰۰۰ تومان
- قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار: ۳۲٬۱۴۹٬۰۰۰ × ۰٫۷۵ ≈ ۲۴٬۱۱۲٬۰۰۰ تومان
- قیمت هر مثقال (۴٫۶۰۸ گرم): ۲۴٬۱۱۲٬۰۰۰ × ۴٫۶۰۸ ≈ ۱۱۱٬۱۰۸٬۰۰۰ تومان
این اعداد فرضی‌اند؛ قیمت‌های زنده را در صفحه بازار ایران و روندشان را در نمودار قیمت طلا ببینید.
عیار یعنی چه؟ جدول خلوص
عیار، درصد خلوص طلا در ۲۴ واحد است:
- ۲۴ عیار (۹۹۹): طلای خالص — ملات سرمایهگذاری و محاسبات جهانی.
- ۲۲ عیار (۹۱۶): خلوص بالا با استحکام بیشتر؛ رایج در بازارهای منطقه‌ای.
- ۱۸ عیار (۷۵۰): استاندارد جواهر ایران؛ تعادل خلوص و استحکام.
- ۱۴ عیار (۵۸۵): جواهر روزمره؛ ارزان‌تر و مقاوم‌تر.
قیمت‌گذاری همه به نسبت خلوص همان طلای خالص است؛ یعنی قیمت ذاتی گرم ۱۴ عیار = گرم ۱۸ عیار × ۵۸۵ ÷ ۷۵۰.
سه هزینه‌ای که به «قیمت مهر» اضافه میشود
وقتی طلا می‌خرید، مبلغ نهایی از سه جزء ساخته میشود:
- قیمت ذاتی: همانی که بالا محاسبه کردیم — بخشی که با فروش برگردانده میشود.
- اجرت ساخت: دستمزد طراحی و ساخت؛ برای طلای ماشینی پایین (۳–۸٪) و برای کار دستی بالا. اجرت برنمی‌گردد؛ در فروش فقط قیمت ذاتی حساب میشود.
- مالیات بر ارزش افزوده: درصدی از اجرت (نه از قیمت کل طلا) که در فاکتور دیده میشود.
نتیجه‌ی عملی: طلای آبشده و شمش بدون اجرت، بهینه‌ترین انتخاب برای هدف «نگهداری ارزش» است؛ طلای ساختهشده خریدنی است برای استفاده، نه سرمایهگذاری. راهنمای کامل انتخاب در روش‌های سرمایهگذاری در طلا.
نکته‌ی پنهان: مهر فروشگاه‌ها یکسان نیست
اتحادیه مهر روزانه اعلام می‌کند اما اجرت‌ها بین فروشگاه‌ها متفاوت‌اند و گاهی «تخفیف اجرت» فقط به قیمت بالا‌تر قیمت ذاتی صحنه‌سازی شده است. قبل از خرید همیشه بپرسید: اجرت چند درصد؟ مالیات روی چه حساب شد؟ خرید چند درصد پایین‌تر از مهر انجام میشود؟ همین سه سؤال، خرید شما را از اکثر دام‌ها نجات می‌دهد.