قانون استخراج در ایران — وضعیت فعلی
استخراج رمزارز در ایران از مصوبهی هیئت دولت در سال ۹۸ قانونی شده است، با سه شرط: اول، پروانهی بهرهبرداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت لازم است (مراحل: جواز تأسیس، سپس پروانهی بهرهبرداری از سامانهی وزارت صمت). دوم، استخراج با برق خانگی ممنوع است — هر دستگاهی که به انشعاب خانگی وصل باشد، غیرقانونی است و مشمول جریمه؛ شناسایی آن هم دقیقتر از تصور مردم است. سوم، مزارع مجاز محدودیت استقرار دارند (از جمله فاصلهی حداقلی از شهر تهران) و برق آنها با تعرفهی خاص صادراتی/صنعتی محاسبه میشود — تعرفهای که چند بار عوض شده و در هر تصمیم سبدی، باید از مرجع روز استعلام شود، نه از مقالههای قدیمی.
معادلهی سوددهی — سه متغیر و یک ریسک
سود استخراج = ارزش بیتکوینِ استخراجشده − هزینهی برق − هزینهی استهلاک دستگاهها. متغیر اول: قیمت بیتکوین. درآمد شما به تومان، با قیمت جهانی بیتکوین و نرخ تتر جابهجا میشود — یعنی سوددهیِ امروزِ مزرعه، تابع برآوردی از آیندهی قیمت است. دقیقاً همینجاست که برآورد بازهای قیمت بیتکوین به بخشی از معادلهی سرمایهگذاری شما تبدیل میشود. متغیر دوم: هزینهی برق. پایهی رقابت جهانی استخراج، ارزانبودن برق است؛ ایران با تعرفهی مجاز، در میانهی جدول جهانی قرار میگیرد — نه ارزانترین، نه گرانترین. متغیر سوم: سختافزار. دستگاهها گراناند، بعد از چند سال استهلاک میکنند و تعمیر و قطعه در ایران چالش خودش را دارد. ریسک پنهان: اگر قیمت بیتکوین در دورهی بازگشت سرمایه، وارد فاز اصلاحی شود (مثل ۲۰۲۶)، دورهی بازگشت بهشدت طولانی میشود.
واقعیتهایی که در تبلیغات گفته نمیشود
یک، سختی شبکه: هرچه دستگاههای بیشتری در جهان استخراج میکنند، سهمِ دستگاهِ شما کمتر میشود — سختی شبکه در بلندمدت صعودی است. دو، دورهی بازگشت سرمایه در بهترین حالت هم «چند ماه» نیست؛ در تبلیغات فروشندگان دستگاه معمولاً هزینهی برقِ واقعی و استهلاک حذف شده است. سه، ریسک سیاستی: تعرفهی برق، قوانین گمرکی واردات دستگاه و مقررات صمت، هرکدام میتوانند معادله را عوض کنند. چهار، درآمدِ تومانی شما دو متغیر دارد: قیمت جهانی بیتکوین و نرخ تتر — نقش تتر در بازار ایران را بخوانید.
قبل از تصمیم — سه ابزار
اول: برآورد قیمت بیتکوین را برای افق بازگشت سرمایهی خودتان بگیرید (داشبورد فراز، برآورد بازهای با ۳۰ مدل) و بدترین حالتِ بازه را مبنای سناریوی محافظهکارانه بگذارید. دوم: استعلام روزِ تعرفهی برق مجاز را از مرجع مربوطه بگیرید. سوم: اگر مزرعه نمیخواهید و فقط در معرض قیمت میخواهید باشید، همان خرید دارایی سادهتر است — مقایسهی این دو، در رمزارز چیست و برای مدیریت ریسک در مدیریت ریسک.